Doğrultmaçlar

DOĞRULTMAÇLAR

Doğrultmaç Nedir ?

Alternatif Akım bölümünde anlattığımız gibi Alternatif Akım (AC) genelde büyük elektrik devrelerinde kullanılır. Yani büyük sanayi makinaları falan. Düşük voltajla çalışan elektronik devrelerinde genellikle Doğru Akıma (DC) ihtiyaç duyulur. Doğru akımla çalışan cihazlarımızıda besleyebilmek için evlerimizdeki şebeke elektriğini doğru akıma dönüştürmemiz gerekir. Bu işlemi yapan devrelere "Doğrultmaç Devreleri" diyoruz. Bu devrelere örnek verecek olursak ; cep telefonlarının şarj cihazları ve wolkmaninizin adaptörü gayet iyi bir örnek olabilir. Doğrultmaç devreleri kendi aralarında bölümlere ayrılırlar. Bunlar "Yarım Dalga Doğrultmaç", "Tam Dalga Doğrultmaç" ve "Köprü Tipi Doğrultmaç" lardır. Bunlar da ne diyorsanız aşağıya bir göz atmanızı öneririm.

Yarım Dalga Doğrultmaç :

Sol tarafta görülen yarım dalga doğrultmaçtaki D1 Diyotu AC Güç Kaynağının bir ucunu tek yönde filtre eder. Yani belli bir düzende artı ve eksi arasında geçiş yapan kutbun sadece artı yönündeki akımın geçmesine izin verir. Bu sayede AC güç kaynağının iki kutbu arasında sadece tek yönde akım geçişi sağlanmış olur. Diyottan sonraki çıkış grafiği soldaki gibidir. Daha sonraki C1 Kondansatörü gerilimin yükseliş anında sarj olur, düşüş anında ise deboladığı gerilim sayesinde düşmeyi geciktirir. Kondansatörden sonraki çıkış grafiği solda görülmektedir. En sonda yer alan R1 direnci ise yük direncidir. Buraya istenilen yükü bağlayabilirsiniz. Ama kaldırabileceği kadar yük bağlamanızı tavsiye ederim.

Tam Dalga Doğrultmaç :

Tam dalga doğrultmacın amacı ise yarım dalga doğrultmacın çıkışındaki frekansın aralarında kalan boşlukları doldurmaktır. Bu sayede daha düzgün bir akım elde edebilirsiniz. Yalnız bu tip doğrultmaç için 3 uçlu AC güç kaynağına ihtiyaç duyacaksınız. Yarım sinüs dalganın arasında kalan boşluklar ikinci bir diyot ile doldurulur. C1 kondansatörü ile tam bir filtre sağlanır. R1 direnci ise yük direncidir. Sağ tarafta diyodun ve kondansatörün çıkış frekanslarını görebilirsiniz.

Köprü Tipi Doğrultmaç :

Bu doğrultmaç tipinde AC güç kaynağının her iki kutbuda filtre edilir. Bunun için hazır Köprü Tipi Diyotlar mevcuttur. D1 ve D2 diyotları AC güç kaynağının bir kutbunu D3 ve D4 diyotlarıda AC güç kaynağının diğer kutbunu filtre eder. Bu sayede her iki kutupta filtre edilmiş olur. Bu da daha iyi bir filtre sağlar. En son olarakta C1 kondansatörü ile yarım sinüs dalganın aralarındaki boşluklar doldurulur. R1 direnci ise yük direncidir. Sağ tarafta köprü diyodun ve kondansatörün çıkış frekanslarını görebilirsiniz.